sobota 19 Maj 2012

Wigilia na śląskim stole PDF Drukuj Email
Redakcja   
wtorek, 29 listopada 2011 17:11

KŌNOPIŎTKA

Zupa na Wilijŏ, kerŏ warzi sie ze siymiyniŏ kōnopnego i keryj gorsko-słōny smak niy przipōminŏ niczego inkszego. Jedyne prawe ôryginalne danie kuchni ślōnskij.
SKŁŎDNIKI:
Siymie kōnopne trocha tak na ôko, ale wiela, woda, cybula, sōl, korzynie, ziylynina jak na rosōł.
ZRYCHTOWANIE:
Siymie zalywŏ sie wodōm i tŏplŏ. Dugo. Potym trza warzić pŏra godzin, aże ôbtyngnie i napyncznieje. Dalij trza to wyklupać. Biere sie drzywiany tuczek albo cosik inszego podanego i trzaskŏ uwarzōne siymie w gŏrku. Potym ze ôbtrzaskanego ôdsōnczŏ sie mlyczko bez gaza, do nowego gŏrka. A co ôstanie zaś sie tucze i zaś przesōnczŏ bez gaza. I juzać tucze i juzaś przesōnczŏ. Jeźli sōm żeście już fest zmachane
i wydŏwŏ sie wōm, co wytukliście już milijōn rŏzōw, a odsōnczyli już ze dwa milijōny, to znŏczy, co sōm żeście może w pōłowie roboty. Nŏjważniyjsze, coby czŏrne łupinki ziŏrek ôstały we jednym miejscu, a szaro-biŏłe mlyczko we drugim. I niy bydzie ańfach, wielgŏ czyńść synsu kōnopiŏtki polygŏ na tym, co niy ma ańfach. Do szarobiŏłego mlyczka dodŏwŏ sie dalij: soli, korzyni i warzi sie w nim pociachanŏ cybula i ziylynina. Ziylynina sie wyciōngŏ, cybula już ôstŏwŏ. I fertich. Zupōm zalywŏ sie kupki krupōw pogańskich na talyrzach.

MAKŌWKI

SKŁŎDNIKI:
Pōł fōnta maku, 2-3 czyrstwe żyłmy, 1 liter zawarzōnej wody, 4 łyżki cukru, 2 łyżki miodu, 1 tytka cukru wanilijowego, 2 łyżki roztopiōnego masła, szklōnka pōmlōnych ôrzechōw włoskich, szklōnka pōmlōnych ôrzechow lyskowych, pōł szklōnki pōmlōnych mandlōw, pōł szklōnki rozynkōw.
ZRYCHTOWANIE:
Bakalie trzimać kole 1 godziny we wrzōntku, potym ôdcedzić. Mak zalŏ wrzōncōm wodōm, wciepnōń cuker a miōd, uwarzić. Żymły pokrajać we plastry, położyć piyrszŏ szichta we wcześnij narychtowanyj misce. Zalŏ makiym tak, coby zakrōł trocha kōncki żymłōw. Posypać bakaliōma. Szichty ukłŏdać aże do kōńca miski abo skłŏdnikŏw. Wrazić do kilszranku i trzimać bez cołkŏ noc.

MOCZKA

SKŁŎDNIKI:
2 litry wody, 200 g piernika, 300 g rozynkōw (jasne, ciymne, sułtańske), 100 g suszonych śliwkōw, 150 g ôrzechōw włoskich, 150 g mandlōw, 150 g suszonych moreli, 200 g gorzkij szekulady, pōl litra kōmpotu truskawkowego abo ze śliwkōw wyngierkōw, pōł litra kōmpotu z wieprzkōw, 1 cuker wanilijowy, sok z pōł cytrōny.
ZRYCHTOWANIE:
Dziyń przed Wilijōm pokrŏ piernik w kostka i potōnkać w zawarzōnej, ôstudzōnejwodzie. We Wilijŏ rano zawarzić piernik, dodać posiekane ôwoce i ôrzechy, fyrlać w czasie warzyniŏ. Na kōniyc warzyniŏ dodać szekulada i mandle. Narychtować zasmażka z masła i mōnki pszynnyj
i dodać do moczki. Na sōm kōniyc dolŏ kōmpoty i sok z cytrōny. Trzimać w ôziōmbniyntym miejscu, podŏwać na zimno.

FISZ-ZŌUZA

SKŁŎDNIKI:
2 gowy kapra, 2 ôgōny kapra, 1 petersyla, 1 markew, 1 zeler, 1 cybula, piernik do ryby, 250 g śmietōny kwaśnyj 18%, 100 g rozynkōw, 1 tytka płatkōw mandlōw, 2 laski kōrzicy, 1 łyżka stōłowŏ mōnki, 1cytrōna, sōl, cuker.
ZRYCHTOWANIE:
Warzimy ôsōlōny aufgus ze ryby i ziylyniny, potym cedzymy. Piernik tōnkōmy w wodzie, mlyku abo piwie, dodŏwŏmy do aufgusu. Do wszyjskego dodŏwŏmy rozynki, płatki mandlōw i dwa kōnski kōrzicy. Na kōńcu zalywōmy śmietōnōm rozfyrlanōm z łyżkōm stołowōm mōnki. Doprŏwiōmy cytrōnōm a cukrym do smaku.

Poprawiony: czwartek, 05 kwietnia 2012 14:08
 

Komentarze  

 
0 #9 svatopluk 2012-01-13 10:10
Cytuję KANS:
Cytuję svatopluk:
zupa moze być siemienōntka abo tyz ze rybich gowōw.


W kerym języku sam piszesz? Po kaszubsku? My na Gornym Śląsku nie znomy takich znoczków, Pseudopepiku.


ty sie chyba mosz za encyklopedyjo.
czego niy znosz tego niy ma:)
Cytować
 
 
-4 #8 KANS 2012-01-03 15:21
Cytuję svatopluk:
zupa moze być siemienōntka abo tyz ze rybich gowōw.


W kerym języku sam piszesz? Po kaszubsku? My na Gornym Śląsku nie znomy takich znoczków, Pseudopepiku.
Cytować
 
 
0 #7 svatopluk 2011-12-24 15:54
moja oma wymyślyła na wilijo zupa ze bryji, zielonego groszku i grzonek.
Cytować
 
 
+3 #6 Kaol 2011-12-20 09:09
Jo, Hanys na Mazurach,tyż Wom życza
wszystkiego dobrego na Gody.
Już 20 lot ucza Mazurów,co to jest moczka i makowki,a Oni za pierona nie chcom sie nauczyć.Pyrsk!
Cytować
 
 
+1 #5 Bożena 2011-12-20 08:14
Konopiotka u nos nazywo sie siymniotka,a makowki robiymy ze sucharków z ekstra piconych lyngow:))))nojk epsze!

Zdrowych i bogatych Świont i Do Sigo Roku:)
Bożena ze Śmianowic
Cytować
 
 
+4 #4 Bercik z Szarleja 2011-12-19 10:02
do moczki to my piernik w ciymnym piwie mocyli!
Cytować
 
 
+1 #3 svatopluk 2011-12-07 07:26
zupa moze być siemienōntka abo tyz ze rybich gowōw.
Cytować
 
 
+1 #2 mgoga 2011-12-06 17:20
nie umiem tego tak piknie napisać jak Krzysiek, ale co mi tam ;-)
my warzimy mak na wodzie, do tego dodajemy cukier, trochę miodu i masła do smaku, następnie pokrojone bakalie, a na sam koniec pokrojoną czerstwą żymłe; nie układamy jednak warstwami, po prostu mieszamy wszystko :-)
Cytować
 
 
+1 #1 Krzysiek 2011-12-06 11:00
Moje trzi fyniki do tekstu o Wiliji.
Wele mie wszyscy robiom makowka ze świyrzych żymeł, Matka warzyła mak na samym mlyku, na koniec dowała pudingu, żeby mak był gyntszy, ciynko pokrote żymły ukłodała ruwniuśko i przekłodała masom makowom, makowka miała warstwy jak torta, niy dowała do makowki ani masła ani miodu. Moja Nelka warzy mak na wodzie i dolywo mlyka, pokrote żymły ciepie do miski bele jak i przekłado masom makowom, masa je doś żodko, niy dodowo ani pudingu ani masła ani miodu (bakali naturlich dowo).
Moczka we Waszym przepisie mo 22 litry wody, to sie ktoś pieronym chachnył, abo rod chlapie jak kamela łocet, jak go tyk suszy to lepi uwarzyć kompot ze banie np. jedyn kibel to bydzie ungyfer 10 litrow, a drugi kibel kompotu ze pieczek. Nelka dowo do moczki trocha wody, żeby yno piernik sie rozmoczył, niy dowo szekulady ani zasmoszki.
Winszuja Wom Zdrowych i Wesołych Świont Bożego Narodzynio i Bogatego Dzieciontka
Cytować
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież

Menu


Nowa Gazeta Śląska w sprzedaży!

Czternasty numer Nowej Gazety Śląskiej będzie dostępny w sprzedaży od 2 maja. Można go będzie nabyć w salonikach prasowych Kolportera oraz w kioskach Ruchu. Zapraszamy również do zamówień prenumeraty.

Reklama w Nowej Gazecie Śląskiej

Podstawowy moduł reklamowy o wymiarach 41,5 mm na 38 mm to koszt jedynie 60 zł netto. Zapraszamy do współpracy reklamodawców oraz domy mediowe - e-mail: reklama@nowagazetaslaska.eu

Zapraszamy do współpracy

Wszystkie sklepy, firmy, instytucje oraz osoby zainteresowane sprzedażą detaliczną Nowej Gazety Śląskiej prosimy o kontakt w tej sprawie na nasz redakcyjny adres e-mail: redakcja@nowagazetaslaska.eu